Łyżka to jeden z najstarszych sztućców – towarzyszyła człowiekowi od neolitu, czyli młodszej epoki kamienia. Ale czy można z nich ułożyć kolekcję tak wielką, że potrzeba na nią całego muzeum? Jedna Amerykanka udowodniła, że jak najbardziej – i to z nawiązką. Poznaj historię rekordu Guinnessa w kategorii „Największa kolekcja łyżek”.
Aktualny rekord Guinnessa
Camellia R. Pohl, 2025
Camellia R. Pohl – znana bliskim i mediom jako Cammie – mieszkanka Davenport w stanie Iowa, została oficjalną rekordzistką Guinnessa w kategorii „Największa kolekcja łyżek”. Jej zbiór liczy aż 38 162 łyżki. Weryfikacja kolekcji odbyła się 26 kwietnia 2025 roku w należącym do niej muzeum Mississippi Spoon Gallery przy 902 East River Drive w Davenport.
Historia tej niezwykłej kolekcji zaczęła się ponad 36 lat temu, gdy Cammie była jeszcze młodą kobietą szykującą się do służby w armii amerykańskiej. Przed wyjazdem na szkolenie podstawowe odwiedziła swoją prababcię, Amelię, z którą łączyła ją wyjątkowa więź – jako kilkuletnia dziewczynka spędzała u niej letnie wakacje w Luizjanie, urządzając herbaciane przyjęcia z użyciem srebrnych łyżeczek pamiątkowych.
W 1987 roku prababcia wręczyła Cammie trzy pudła z poleceniem, by nie otwierała ich, dopóki nie wyjdzie za mąż albo nie kupi pierwszego domu. Amelia odeszła w styczniu 1989 roku. Pięć miesięcy później Cammie wróciła z armii, kupiła swój pierwszy dom i wreszcie otworzyła pudła. To, co miało być wspólną radością, stało się jednocześnie pożegnaniem.
Kiedy w końcu otworzyłam te pudła, mogłam na nowo uczcić jej życie – wspominała Cammie w rozmowie z lokalnymi mediami.
W środku znalazła 127 pamiątkowych łyżeczek z Wystawy Światowej w St. Louis z 1904 roku, na którą prababcia dotarła parostatkiem. Ten prezent okazał się zaczynem pasji, która pochłonęła kolejne trzy i pół dekady.
Od tamtej pory Cammie wraz z mężem przejechała – jak sama szacuje – ponad milion mil po Stanach Zjednoczonych i za granicą, odwiedzając antykwariaty, pchle targi i konwenty kolekcjonerskie w poszukiwaniu kolejnych okazów. Kolekcja rosła nieprzerwanie, obejmując nie tylko łyżeczki pamiątkowe (tzw. souvenir spoons), ale także łyżeczki do herbaty, łyżeczki do soli, łyżeczki do musztardy, łyżki z epoki pozłacanej (Gilded Age) oraz egzemplarze liczące sobie nawet ponad 200 lat.
Za każdym razem, gdy w końcu widzę na ladzie łyżkę, której jeszcze nie mam, ekscytuję się jak dziecko: „O, nowa!” – mówiła Cammie.
Wśród najcenniejszych eksponatów w zbiorze znajdują się łyżki z czasów królowej Wiktorii, ręcznie malowane egzemplarze z wzorami porcelany Noritake, zestaw z porcelany Franz, a także ponad 100 łyżek wykonanych w technice plique-à-jour (emalia ażurowa) od artystów z Austrii, Norwegii, Egiptu i Rosji. W kolekcji jest też chiński Dragon Spoon, łyżka American Silversmith sprzed ponad dwóch stuleci. Materiały, z których wykonano eksponaty, to m.in. srebro, złoto, porcelana, kość, muszla, kryształ, a nawet plastik – bo jak podkreśla Cammie, liczy się każda łyżka, niezależnie od tworzywa.
Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów muzeum jest „spoondelier” – żyrandol wykonany ze 130 sztućców, który wisi pod sufitem galerii i przyciąga wzrok każdego odwiedzającego.
W sierpniu 2023 roku Cammie otworzyła Mississippi Spoon Gallery – pierwsze na świecie muzeum w całości poświęcone kolekcji łyżek. Galeria mieści się przy East River Drive w Davenport, w regionie Quad Cities (aglomeracja na pograniczu stanów Iowa i Illinois). Muzeum działa jako organizacja non-profit i jest dumnie prowadzone przez weterankę armii USA. Na ścianach galerii może wisieć jednocześnie ok. 9–10 tysięcy eksponatów, jednak ekspozycje są regularnie zmieniane, by pokazywać różne aspekty ogromnego zbioru.
Droga do rekordu nie była prosta. Pierwsza próba oficjalnej weryfikacji odbyła się już w 2023 roku w Bally’s Quad Cities Casino & Hotel, jednak policzono wówczas jedynie 12 427 łyżek – tysiące egzemplarzy zostało przypadkowo pominiętych, a Guinness nie zaakceptował wyniku. Cammie nie poddała się. 26 kwietnia 2025 roku zorganizowała drugą próbę – tym razem w swoim muzeum. Dwudziestu czterech wolontariuszy liczyło łyżki przez ponad 5 i pół godziny, pracując przy trzech stołach bankietowych i pod ścianami pełnymi gablot. Finalny wynik: 38 162 sztuki.
Spojrzałam na maile i pomyślałam: „O mój Boże, dostałam tytuł!” Ciarki mnie przeszły i krzyknęłam. To coś, czego chciałam dla muzeum – i żeby moja prababcia wiedziała, że zbudowałam coś na fundamencie jej miłości – opowiadała Cammie po otrzymaniu oficjalnego potwierdzenia od Guinness World Records.
Gdyby Cammie używała jednej łyżki dziennie, przejście przez całą kolekcję zajęłoby jej ponad 104 lata.
Dla Cammie łyżki to jednak nie tylko przedmioty – to nośniki historii. Jak podkreśla, moda na łyżeczki pamiątkowe wybuchła w Ameryce w 1891 roku, po powstaniu słynnej Salem Witch Spoon. Walijska tradycja nakazuje z kolei rzeźbienie drewnianych łyżek z jednego kawałka drewna jako prezent dla nowożeńców – każdy symbol wyrzeźbiony na trzonku niesie inne życzenie. Łyżka, jak mówi Cammie, symbolizuje początek – bo to często pierwszy przedmiot, jaki kupujemy, urządzając nowy dom, i jeden z pierwszych, które dajemy dziecku.
Mississippi Spoon Gallery jest otwarte pięć dni w tygodniu (poniedziałek, wtorek, piątek, sobota i niedziela) i przyjmuje zarówno indywidualnych zwiedzających, jak i grupy zorganizowane. Wstęp wynosi 8 dolarów dla dorosłych i 5 dolarów dla weteranów oraz studentów. Galeria przyjmuje też darowizny w postaci niechcianych kolekcji łyżek, nadając im drugie życie na wystawowych ścianach.
Poprzedni rekord Guinnessa
Des Warren, 1990
Przez aż 35 lat tytuł rekordzisty Guinnessa w kategorii „Największa kolekcja łyżek” należał do Desa Warrena z Mayfield w Australii. Jego kolekcja, uznana przez brytyjski UK Spoon Collectors Club i zarejestrowana przez Guinness World Records w 1990 roku, liczyła ponad 30 000 łyżeczek do herbaty (teaspoons).
Rekord Warrena utrzymywał się nieprzerwanie przez ponad trzy dekady. Jego kolekcja składała się wyłącznie z łyżeczek do herbaty – w odróżnieniu od obecnej kategorii, która obejmuje wszystkie rodzaje łyżek.
Najczęściej zadawane pytania
Aktualny rekord wynosi 38 162 łyżki. Ustanowiła go Camellia R. Pohl (Cammie Pohl) z Davenport w stanie Iowa (USA). Kolekcja została oficjalnie zweryfikowana 26 kwietnia 2025 roku.
Rekordzistką jest Camellia R. Pohl – weteranka armii amerykańskiej i właścicielka Mississippi Spoon Gallery w Davenport (Iowa, USA). Kolekcjonuje łyżki od ponad 36 lat, a jej pasja zaczęła się od prezentu prababci.
Kolekcja jest wystawiona w Mississippi Spoon Gallery przy 902 East River Drive w Davenport, Iowa. Muzeum jest otwarte pięć dni w tygodniu. Wstęp kosztuje 8 dolarów dla dorosłych i 5 dolarów dla weteranów oraz studentów.
Poprzedni rekord wynosił 30 000 łyżeczek do herbaty i należał do Desa Warrena z Australii. Został ustanowiony w 1990 roku i utrzymywał się przez 35 lat.
Kolekcja obejmuje łyżeczki pamiątkowe, łyżeczki do herbaty, łyżeczki do soli i musztardy, łyżki z epoki pozłacanej oraz zabytkowe egzemplarze sprzed ponad 200 lat. Wykonane są m.in. ze srebra, złota, porcelany, kości, kryształu i muszli.
