Rośnie na polu, ma żółte płatki, dziesiątki smacznych pestek do skubania i… ponad 10 metrów wysokości. Najwyższy słonecznik świata z pewnością sprawi, że przetrzecie oczy ze zdumienia.
Aktualny rekord Guinnessa
Alex Babich, 2025
Po dziesięciu latach rekord Guinnessa w kategorii „Najwyższy słonecznik” został pobity przez wyjątkowego „giganta”, który wyrósł w ogródku pochodzącego z Ukrainy Alexa Babicha, obecnie mieszkającego w USA. Słonecznik, któremu nadano imię „Clover”, 3 września 2025 roku osiągnął niezwykłą wysokość 10,90 metra. Ta potężna roślina jest wyższa prawie o metr od poprzedniego rekordu.
Alex Babich od lat związany jest z hodowlą słoneczników, które są ważnym symbolem Ukrainy – jego ojczyzny. Po przeprowadzce do USA w 1991 roku po katastrofie w Czarnobylu Babich zaczął coraz świadomiej rozwijać swoje rośliny. Rekordowy słonecznik to efekt siedmioletniej pracy, bardzo starannej selekcji genetycznej i wymiany nasion z hodowcami na całym świecie, m.in. nasion od niemieckiego hodowcy Burkharda Grendela, którego słonecznik sięgał 8,58 metra.
Metody hodowlane Babicha obejmują wysadzanie nasion wcześniej w domu, pod lampami, wybieranie najsilniejszych sadzonek, wybór odpowiedniego momentu przesadzenia do ogrodu, a także budowę specjalnej konstrukcji wspierającej roślinę, przeciwdziałającej zniszczeniu przez warunki pogodowe i zwierzęta. Niezwykle zaangażowana była także cała rodzina – żona Nannette oraz dzieci Ayla i Keenai, którzy pomagali w codziennym podlewaniu i opiece.
Pomiarowy finał nastąpił 3 września 2025 roku, podczas uroczystości z udziałem ekspertów z Allen County Department of Weights and Measures oraz absolwentów Purdue University.
Rekord Alexa Babicha to nie tylko triumf indywidualny, ale także symboliczne wyrażenie nadziei i pokoju dla Ukrainy.
Ta roślina jest jak jedno z moich dzieci, dbam o nią codziennie – mówi Babich.
Rodzinne motto hodowcy to „Posadź ziarno. Podlej miłością. Obserwuj, jak rośnie nadzieja.” Jak podkreśla, hodowla słoneczników jest przedsięwzięciem, które łączy zaangażowanie, wiedzę oraz miłość do natury i symboliki.
Dokumentowanie procesu wzrostu „Clover” przyciągnęło uwagę filmowców, którzy nagrali film krótkometrażowy w 2024 roku i planują pełnometrażowy dokument zatytułowany Bloom, premiera planowana jest na lato 2026 roku. Babich aktywnie promuje ideę rozwoju gigantycznych słoneczników, rozrzucając nasiona w różnych miejscach i rozdając zestawy dla dzieci, zachęcając kolejne pokolenia do pielęgnowania tej pięknej rośliny.
Choć Babich obiecał zrobić sobie rok przerwy po zdobyciu rekordu, jego pasja i sugestie rodziny oraz dzieci mogą sprawić, że jego dobra passa jeszcze potrwa.
Poprzednie rekordy Guinnessa
Hans-Peter Schiffer, 2014
Tak z całą pewnością zareagował właściciel pola, na którym wyrósł gigant. Hans – Peter Schiffer z miasta Karst w Nadrenii – Północnej Westfalii. Dodajmy, że ogrodnik z Niemiec miał więcej powodów do zdumienia, bo obecny rekordowy słonecznik, mierzący dokładnie 9 metrów i 17 centymetrów, nie jest pierwszym olbrzymem, który wyrósł na jego działce – do pana Schiffera należą również poprzednie trzy rekordy Guinnessa z roku 2013 (ówczesny rekordzista osiągnął wysokość 8 i 3/4 metra), 2012 (8 metrów 23 centymetry) i z roku 2009 (803 cm). Obecny rekord został potwierdzony 28 sierpnia 2014 roku.
Wyhodowanie takich okazów odmiany Helianthus Annuus nie było łatwe – w odchowaniu rekordowych roślin przeszkadzały głównie czynniki klimatyczne, takie jak grad czy burze. Niestety, uszkodziły one większość liści słonecznika, odpowiadających za fotosyntezę i pośrednio mających wpływ na wzrost rośliny, co mogło zahamować jej rozwój. Na szczęście, mimo niepowodzeń ogrodnikowi udało się wyhodować giganta – być może dzięki trosce, jaką otoczył swoją florę – regularna pielęgnacja i podlewanie z pewnością pomogły kwiatu stanąć na nogi. Co ciekawe, w pomiarze rekordu Guinnessa uczestniczyła lokalna jednostka straży pożarnej, dzięki której uprzejmości sędziowie mogli dokonać pomiaru z wielopoziomowego rusztowania, postawionego specjalnie na tę okazję.
Wysokość osiągnięta przez słonecznik to niesamowity wynik, ponieważ rośliny tej odmiany osiągają zazwyczaj wymiary od 100 cm do około 3 metrów. Największa roślina osiągnęła dziewięciokrotność tej wysokości. Słonecznik pojawił się w Europie około XVI wieku i przyjechał z Ameryki Północnej, a obecnie jest uprawiany w wielu regionach świata. Jest rośliną bardzo ważną dla przemysłu, ponieważ produkuje się z niego olej słonecznikowy obecny w wielu produktach jadalnych, a także wytwarza się z niego mydła, lakiery czy tłuszcze techniczne. Szczytem pomysłowości wykazali się Chińczycy, którym rdzeń łodygi tej rośliny służył do wytwarzania papieru. Co ciekawe, nazwa „słonecznik” wzięła się nie od barwy płatków, a od zachowania samego kwiatu, który w ciągu dnia zawsze zwrócony jest w stronę słońca. Czas kwitnienia słonecznika obejmuje miesiące od lipca do października, więc już niedługo będziemy mogli cieszyć się smakiem jego pestek.
Hans-Peter Schiffer, 2013
27 sierpnia 2013 r. w małym miasteczku Kaarst w Niemczech, doświadczony ogrodnik Hans-Peter Schiffer zaprezentował słonecznik o wysokości 8,75 metra, pobijając rekord Guinnessa w kategorii „Najwyższy słonecznik”.
Historia Hansa-Petera Schiffera i jego gigantycznych słoneczników to opowieść o pasji, cierpliwości i niestrudzonej determinacji, która zainspirowała ogrodników na całym świecie do sięgania po niebo – dosłownie. Hans nie stał się mistrzem świata z dnia na dzień. Jego podróż z gigantycznymi słonecznikami rozpoczęła się w 2009 roku, kiedy po raz pierwszy pobił rekord świata Guinnessa, wyhodowując słonecznik o wysokości 8,03 metra. To było dopiero początek niezwykłej serii sukcesów.
Trzy lata później, w 2012 roku, Schiffer pobił swój własny rekord. Wyhodował słonecznik o wysokości 8,23 metra. Ten wynik był imponującym skokiem – 20 centymetrów wyższym niż jego poprzednia rekordowa roślina. Sukces ten potwierdził, że jego techniki hodowli były nie tylko skuteczne, ale również stale się rozwijały. Słonecznik z 2013 roku był tak wysoki, że jego pomiar wymagał zaangażowania lokalnej straży pożarnej, która przybyła z wielopoziomowym rusztowaniem, aby precyzyjnie zmierzyć wysokość rośliny od podstawy do czubka.
Hodowla gigantycznych słoneczników nie jest łatwym zadaniem. Rośliny te wymagają codziennej opieki, ogromnych ilości wody (szczególnie w upalne letnie dni) i ciągłego monitorowania, aby zapewnić, że rosną w odpowiednich warunkach. Ale nawet najlepsi ogrodniczy nie mogą kontrolować pogody.
Hans-Peter Schiffer nigdy nie ujawnił wszystkich swoich sekretów, ale kilka kluczowych czynników było oczywistych dla obserwatorów. Schiffer hodował słoneczniki Helianthus annuus – gatunku słonecznika zwyczajnego, który jest znany ze swojej zdolności do osiągania imponujących rozmiarów przy odpowiednich warunkach. Istnieją specjalne odmiany słoneczników, które zostały wyhodowane przez dziesięciolecia selektywnej hodowli, aby osiągać ekstremalne wysokości – i Schiffer z pewnością korzystał z najlepszych dostępnych nasion.
Gigantyczne słoneczniki wymagają bogatej, żyznej gleby z dużą ilością organicznych substancji odżywczych. Schiffer przygotowywał glebę w swoim ogrodzie przed każdym sezonem, dodając kompost, nawozy organiczne i minerały, aby zapewnić roślinom wszystko, czego potrzebują do szybkiego wzrostu. Słoneczniki o wysokości przekraczającej 8 metrów są niezwykle podatne na uszkodzenia od wiatru i burz. Schiffer używał wielopoziomowych rusztowań i podpór, aby stabilizować swoje rośliny i chronić je przed złamaniem.
Schiffer mierzył swoje słoneczniki regularnie, śledząc ich wzrost i dostosowując techniki pielęgnacji w zależności od potrzeb. Hodowla gigantycznych słoneczników, podobnie jak hodowla gigantycznych dyń i innych warzyw, ma swoją dedykowaną społeczność pasjonatów na całym świecie. Ogrodnicy regularnie wymieniają się nasionami, technikami i radami, tworząc globalną sieć współpracy i rywalizacji.
Osiągnięcia Hansa-Petera Schiffera zainspirowały setki, jeśli nie tysiące, ogrodników na całym świecie do spróbowania swoich sił w hodowli gigantycznych słoneczników. Jego historia – od pierwszego rekordu w 2009 roku, przez kolejne triumfy w 2012 i 2013, aż do szczytu w 2014 roku – pokazuje, co można osiągnąć przez pasję, cierpliwość i niezłomną determinację.
